Σύγχρονες τεχνικές αξιολόγησης

Στις σημερινές κοινωνικοπολιτικές συνθήκες ο μαθητής είναι απαραίτητο να βρίσκεται στο επίκεντρο, να έχει τη δυνατότητα να αξιολογεί ο ίδιος την πρόοδό του, να παρακολουθεί τα ευρύτερα αποτελέσματα της μάθησης, αναπτύσσοντας την κριτική σκέψη και καλλιεργώντας γνωστικές, μεταγνωστικές, κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες. 

Παρακάτω παρουσιάζονται ο εννοιολογικός χάρτης και η ρουμπρίκα αξιολόγησης ώστε να αναδειχθούν τα παιδαγωγικά οφέλη που απορρέουν από την αξιοποίησή τους στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική.

Α) Ο εννοιολογικός χάρτης (Concept Map) αποτελεί ένα δυναμικό εργαλείο διδασκαλίας, μάθησης και εκτίμησης των μαθησιακών αναγκών του μαθητή.

Τα δομικά στοιχεία ενός εννοιολογικού χάρτη είναι τα εξής:

• Κεντρική έννοια (central concept): Η κεντρική έννοια αναλύεται σε επιμέρους έννοιες και απεικονίζεται στην κορυφή του χάρτη συνήθως με τη μορφή κύκλου.

• Κόμβοι (nodes): Οι κόμβοι αναπαριστούν τις επιμέρους έννοιες στις οποίες αποδομείται η κεντρική έννοια και προσδιορίζονται πάντα με μια ετικέτα (label). Οι έννοιες αυτές περικλείονται σε ένα παραλληλόγραμμο ή τετράγωνο.

• Σύνδεσμοι (links): Οι σύνδεσμοι προσδιορίζουν τις σχέσεις / συσχετίσεις μεταξύ των εννοιών. Ένας σύνδεσμος περιγράφει πώς μια έννοια συνδέεται με μια άλλη. Οι σύνδεσμοι αποτελούνται από μια γραμμή, η οποία μπορεί να έχει και τη μύτη του βέλους, αν θέλουμε να δείξουμε τη μονόδρομη ή αμφίδρομη πορεία της σχέσης. Πάνω στη γραμμή γράφουμε τη σχέση της μίας έννοιας με την άλλη. 

Ένας εννοιολογικός χάρτης μπορεί ακόμη να περιέχει παραδείγματα που επεξηγούν τις έννοιες, σύνθετες συνδέσεις για τις έννοιες που ανήκουν σε διαφορετικά πεδία. Περισσότερο διαδεδομένοι εννοιολογικοί χάρτες είναι α) οι ιεραρχικοί (hierarchy concept maps), β) οι αραχνοειδείς (spider concept maps) και γ) οι εννοιολογικοί χάρτες διαγραμμάτων ροής (flowchart concept maps).

Β) Η ρουμπρίκα αξιολόγησης αποτελεί μια δυναμική και καινοτόμα τεχνική εκτίμησης των μαθησιακών αναγκών ή/και των επιτευγμάτων του μαθητή. Στη διεθνή βιβλιογραφία αντιστοιχεί στον όρο “rubric assessment”, ενώ στην ελληνική βιβλιογραφία συναντάται επίσης με τον όρο «κλίμακα διαβαθμισμένων κριτηρίων» (Κουλουμπαρίτση & Ματσαγγούρας, 2004). Πρόκειται για έναν περιγραφικό οδηγό βαθμολογίας, ο οποίος αποτελείται από ειδικά εκ των προτέρων καθορισμένα κριτήρια απόδοσης. Οι ρουμπρίκες αξιολόγησης διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: στις ολιστικές (holistic) και στις αναλυτικές (analytical) ρουμπρίκες.

 

Πηγές: 

Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., ΓόγουλουΑ. (2005).Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ∆ιαδικασία.

Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ) Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (2020). Σύγχρονες τεχνικές εκτίμησης μαθησιακών αναγκών:ο εννοιολογικός χάρτης και η ρουμπρίκα αξιολόγησης. Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2020